Ο Αργυροπελεκάνος, εκτός από εμβληματικό είδος των ελληνικών υγροτόπων, αποτέλεσε και πηγή έμπνευσης για εκπαιδευτικές δράσεις τόσο μέσα στην τάξη όσο και στην ύπαιθρο. Μέσα από μια σειρά πρωτοβουλιών, στο πλαίσιο του Προγράμματος Pelican Way of LIFE δημιουργήσαμε ξεχωριστές εμπειρίες για μαθητές και εκπαιδευτικούς. Πιο συγκεκριμένα, δημιουργήσαμε εκπαιδευτικό υλικό αφιερωμένο στον Αργυροπελεκάνο, υλοποιήσαμε δύο σεμινάρια για εκπαιδευτικούς, ταξιδέψαμε με μαθητές/τριες στο Δέλτα του Δούναβη, δημιουργήσαμε την πρώτη Vlogging Academy για μαθητές/τριες και φυσικά, οργανώσαμε πολυάριθμες εκπαιδευτικές δράσεις σε σχολεία περιοχών όπου ζουν οι Αργυροπελεκάνοι. Συνολικά, πάνω από 622 παιδιά και 96 ενήλικες από 19 σχολεία συμμετείχαν στις δράσεις μας, συμβάλλοντας ενεργά στην ευαισθητοποίηση και τη γνωριμία με τον Αργυροπελεκάνο και το φυσικό του περιβάλλον.
Το 2022, κατά το πρώτο έτος υλοποίησης του εκπαιδευτικού προγράμματος, ολοκληρώθηκε η παραγωγή του ψηφιακού υλικού Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης «Αργυροπελεκάνοι, Οι αρχαίοι κάτοικο των υγροτόπων» για παιδιά ηλικίας 9-15 ετών. Στόχος μας είναι η δημιουργία ενός δικτύου συνεργαζόμενων σχολείων που θα εφαρμόσουν το εκπαιδευτικό υλικό και θα εμπλακούν σε βιωματικές δραστηριότητες. Για την προώθηση και εφαρμογή του εκπαιδευτικού υλικού, πραγματοποιήθηκαν δύο επιμορφωτικά σεμινάρια για εκπαιδευτικούς. Το πρώτο υλοποιήθηκε τον Μάρτιο του 2022 στην περιοχή του Μεσολογγίου, με τη συμμετοχή 13 εκπαιδευτικών, οι οποίοι γνώρισαν τις ιδιαιτερότητες και τις απειλές που αντιμετωπίζουν οι Αργυροπελεκάνοι και εφάρμοσαν σχετικές δραστηριότητες στην τάξη και στη φύση. Το δεύτερο σεμινάριο πραγματοποιήθηκε κατ’ ανάλογο τρόπο τον Μάρτιο του 2023 στον Αμβρακικό, με τη συμμετοχή 20 εκπαιδευτικών.
Το 2023 ήταν μια χρονιά με πολλές και ξεχωριστές δράσεις. Αρχικά, γιορτάσαμε μαζί με το ΚΕΠΕΑ Λευκάδας την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων (2 Φεβρουαρίου) με πρωταγωνιστή τον Αργυροπελεκάνο, στη λιμνοθάλασσα της Πόλης της Λευκάδας (λ/θ Γυράπετρας). 67 μαθητές και μαθήτριες της Ε’ και Στ’ τάξης του 2ου, 3ου και 4ου Δημοτικού Σχολείου Λευκάδας γνώρισαν τη βιοποικιλότητα των υγροτόπων, δραστηριοποιήθηκαν στη φύση και έγιναν παρατηρητές πουλιών, σε ένα από τα σημεία τροφοληψίας των Αργυροπελεκάνων στη δυτική Ελλάδα.
Τον Μάρτιο της ίδιας χρονιάς προγραμματίσαμε μια υπαίθρια δράση με τα παιδιά από το Δημοτικό Σχολείο Πέτα Άρτας. Οι εκπαιδευτικοί του σχολείου είχαν ξεκινήσει τη γνωριμία τους με τον Αργυροπελεκάνο ήδη από την αρχή του σχολικού έτους, εφαρμόζοντας δραστηριότητες από το εκπαιδευτικό μας υλικό αλλά και δικές τους πρωτότυπες, όπως για παράδειγμα η μετατροπή του Αργυροπελεκάνου σε Pokemon του νερού. Με το όνομα «Pelipper», τα παιδιά δημιούργησαν έναν χαρακτήρα που φέρει όλα τα ανατομικά και συμπεριφορικά χαρακτηριστικά του αληθινού είδους! Παράλληλα, είχαμε τη χαρά να γνωρίσουμε τα παιδιά από κοντά και να τους συστήσουμε τους Αργυροπελεκάνους στο φυσικό τους περιβάλλον, με δραστηριότητες στη φύση και παρατήρηση πουλιών με κιάλια και τηλεσκόπια στον Αμβρακικό Κόλπο. Έτσι, ελπίζουμε ότι ο συνδυασμό των νέων τεχνολογιών με την άμεση επαφή με τη φύση, θα θέσει το υπόβαθρο ώστε να δημιουργήσουμε ένα αίσθημα φροντίδας για την άγρια ζωή, μένοντας στην επικαιρότητα και τη νέα εποχή της εκπαίδευσης. Στο πρόγραμμα συμμετείχαν όλες οι τάξεις του σχολείου, συνολικά 67 παιδιά και 8 συνοδοί/εκπαιδευτικοί.
Αλλάζοντας εκπαιδευτικό επίπεδο και γεωγραφικό πλαίσιο, ανακαλύψαμε πως ο Αργυροπελεκάνος μπορεί να αποτελέσει σύμβολο διαπολιτισμικής εκπαίδευσης και αφορμή για μια ολιστική προσέγγιση σε περιβαλλοντικά θέματα. Στο 5ο Γυμνάσιο Άρτας, τέσσερις μαθητές/τριες επιλέχθηκαν για να συμμετάσχουν στη διασυνοριακή θερινή κατασκήνωση (summer camp) του Αργυροπελεκάνου στη Ρουμανία. Αφού συμμετείχε στο εκπαιδευτικό μας σεμινάριο, ο διευθυντής του Γυμνασίου εισήγαγε το εκπαιδευτικό υλικό στα τριμηνιαία project των παιδιών του σχολείου κι αυτό οδήγησε τα παιδιά σε μια μοναδική εμπειρία. Στη θερινή κατασκήνωση, πάνω από 40 νέοι και νέες από την Ελλάδα, τη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και την Ουκρανία γνωρίστηκαν, αντάλλαξαν ιδέες και γνώρισαν καλύτερα τον Αργυροπελεκάνο μέσα από βιωματικές δράσεις. Δημιούργησαν τις δικές τους προτάσεις για την προστασία της άγριας ζωής και φαντάστηκαν μελλοντικές επαγγελματικές επιχειρήσεις με έμπνευση το εμβληματικό αυτό είδος.
Οι τελευταίες δράσεις μας για το 2023 έγιναν τον Οκτώβριο στο Μεσολόγγι, όπου υλοποιήθηκαν τέσσερις σχολικές εκδηλώσεις με τρία νηπιαγωγεία της περιοχής και ένα Ειδικό Σχολείο. Συμμετείχαν συνολικά 90 παιδιά που ενημερώθηκαν για τους Αργυροπελεκάνους, ζωγράφισαν, παρατήρησαν και έπαιξαν.
Οι εκπαιδευτικές δράσεις για την προστασία του Αργυροπελεκάνου συνεχίστηκαν με νέες συνεργασίες σχολείων το 2024. Το 1ο Δημοτικό Σχολείο Μεσολογγίου, η περιβαλλοντική ομάδα του 1ου Γυμνασίου Μεσολογγίου και το Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Μεσολογγίου εντάχθηκαν στη Μαθητική Ομάδα Δράσης για την προστασία του είδους, με τη συμμετοχή 218 μαθητών και 20 εκπαιδευτικών. Τα δύο γυμνάσια συμμετείχαν σε ένα τριμηνιαίο project και έδωσαν έμφαση στη δημιουργία vlogs στο πλαίσιο της «Vlogging Academy», μίας καινοτόμου δράσης της ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ που συνδυάζει την εκπαίδευση με τα ψηφιακά μέσα. Καθοδηγούμενοι από την Εκπαιδευτική Ομάδα της ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ και με την υποστήριξη των Messolonghi by Locals, τα παιδιά δημιούργησαν οκτώ (8) βίντεο για την προστασία του Αργυροπελεκάνου, τα οποία είναι διαθέσιμα στο κανάλι της ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗΣ στο YouTube. Η Vlogging Academy, με τη συμμετοχή των μαθητών/τριών, συνεχίζει να εμπνέει νέους και να προάγει την περιβαλλοντική συνείδηση μέσα από δημιουργικές ψηφιακές δράσεις.
Ο Αργυροπελεκάνος συνεχίζει να κάνει νέους φίλους και φίλες και η Ομάδα Δράσης για την προστασία του να μεγαλώνει! Μαζί με τον «Αργύρη», ένα ομοίωμα Αργυροπελεκάνου σε πραγματικό μέγεθος, επισκεφθήκαμε επτά (7) σχολεία στο Μεσολόγγι και τον Αμβρακικό, καλωσορίζοντας πάνω από 180 παιδιά στη Μαθητική Ομάδα Δράσης για την προστασία του. Μέσα από παρατήρηση πουλιών στη λιμνοθάλασσα Μεσολογγίου και βιωματικές δραστηριότητες, τα παιδιά έμαθαν για τον Αργυροπελεκάνο, τις απειλές που αντιμετωπίζει αλλά και τη σημασία των προστατευόμενων περιοχών. Όπως μας είπαν τα ίδια τα παιδιά «Είναι ωραία να μαθαίνεις χωρίς κουδούνι και αίθουσα!» και ανυπομονούμε για την επόμενη συνάντησή μας στον υγρότοπο.
Οι δράσεις για την προστασία του Αργυροπελεκάνου συνεχίζουν να ενώνουν σχολεία και μαθητές, προωθώντας την περιβαλλοντική συνείδηση και την ενεργό συμμετοχή των νέων. Μέσα από αυτές τις εμπειρίες, οι μαθητές/τριες αποκτούν γνώσεις και αξίες που θα τους συνοδεύουν σε όλη τους τη ζωή, προωθώντας έναν βιώσιμο τρόπο σκέψης και δράσης για το μέλλον.
Οι δράσεις Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο του Προγράμματος Pelican Way of LIFE "Διατήρηση του Αργυροπελεκάνου κατά μήκος της μεταναστευτικής διαδρομής Μαύρης Θάλασσας – Μεσογείου" (LIFE18 NAT/NL/000716) για το οποίο ένωσαν τις δυνάμεις τους επτά φορείς από πέντε χώρες, με στόχο την προστασία του απειλούμενου με εξαφάνιση Αργυροπελεκάνου (Pelecanus crispus) στην Ευρώπη και σε διεθνές επίπεδο.
