Μια ακόμη περιβαλλοντική καταστροφή σε βάρος του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας, του τελευταίου ελεύθερου μεγάλου ποταμού της Αττικής (μαζί με τον Ερασίνο) εξελίσσεται στο φυσικό πλημμυρικό πεδίο στην Πετρέζα (πεδιάδα Σπάτων) από τη Δευτέρα 8.6.2026. Με γραπτή εντολή του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών (Ε.Υ.Δ.Ε. Κ.Υ.Λ.Υ. – Τ.Κ.Ε. Αθήνας), φορέα υλοποίησης του έργου, διατάχθηκε ο «καθαρισμός» του ποταμού και η εκβάθυνση της υφιστάμενης κοίτης κατά 1-1,5 μέτρο σε συνολικό μήκος άνω του 1 χλμ. (από τη Χ.Θ. 8+500 (Βάκχου) έως τη Χ.Θ. 9+650 (γέφυρα Πετρέζας). Ερπυστριοφόρο όχημα βαρέος τύπου (μπουλντόζα) της αναδόχου εταιρείας μπήκε στην κοίτη και, σε πρώτη φάση, έκανε πλήρη αποψίλωση της κοίτης, των πρανών και της παραποτάμιας ζώνης σε μήκος 320 μ. από τη Χ.Θ. 9+650 (γέφυρα Πετρέζας) προς τα κατάντη. Κατ’αποτέλεσμα, σε περίοδο αναπαραγωγής των ειδών, καταστρέφονται ενδιαιτήματα της άγριας ζωής (πουλιών, ψαριών, αμφιβίων και λοιπών υδρόβιων οργανισμών), ενώ προκαλείται σοβαρή όχληση στα είδη και αυξάνεται ο κίνδυνος θνησιμότητας νεοσσών, μεταξύ των οποίων κινδυνεύοντα και μεταναστευτικά είδη, με συνέπειες πέρα από τα εθνικά σύνορα.
Η τμηματική διευθέτηση στα ανάντη παραβιάζει τους όρους της ΑΕΠΟ και τις καθιερωμένες τεχνικές και επιστημονικές πρακτικές, που επιτάσσουν την εκτέλεση της διευθέτησης σταδιακά από τα κατάντη στα ανάντη. Στην προκειμένη περίπτωση στα κατάντη το έργο διευθέτησης έχει εξελιχθεί αποσπασματικά μόνον στα πρώτα 5 χλμ. περίπου από την εκβολή, ενώ κανένα τμήμα δεν έχει ολοκληρωθεί.
Επιπλέον, η εκβάθυνση της κοίτης καταργεί τη φυσική υδραυλική λειτουργία του πλημμυρικού πεδίου της Πετρέζας, που επί αιώνες έσωζε τη Ραφήνα από τις πλημμύρες και εκθέτει σε αυξημένο κίνδυνο πλημμύρας το τμήμα του ποταμού κατάντη, και ιδίως την εκβολή, όπου βρίσκεται η πόλη της Ραφήνας. Ο κίνδυνος αυτός έχει επισημανθεί από τον μελετητή υδραυλικών έργων με διεθνή εμπειρία Ηλία Ταρναρά, κάτοικο Ραφήνας και γνώστη του Μ. Ρέματος, το ΕΛΚΕΘΕ (αρμόδιο φορέα για τα εσωτερικά ύδατα) και την ΕΜΔΥΔΑΣ Αττικής. Στον αντίποδα, το διεθνές και ενωσιακό ρυθμιστικό πλαίσιο και τα βέλτιστα δεδομένα για την κλιματική αλλαγή επιτάσσουν τις Λύσεις βασισμένες στη φύση (Nature-based solutions), την προστασία με βάση τα οικοσυστήματα, τη διατήρηση και αποκατάσταση των ποταμών, των υγροτόπων και των φυσικών πλημμυροπεδιάδων τους.
Στην πρώτη μεγάλη βροχή, η φυτική ύλη και τα χώματα, που έχουν εναποτεθεί στις παραρεμάτιες εκτάσεις, πιθανότατα θα παρασυρθούν και θα κατακλύσουν με λάσπη και φερτά υλικά τις παραλίες της Ραφήνας, υποβαθμίζοντας τη θαλάσσια ζωή, την ασφάλεια του λιμανιού και την ποιότητα των υδάτων κολύμβησης με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τους κατοίκους, τουρίστες, επισκέπτες και τις παραθαλάσσιες δραστηριότητες κατά μήκος της ακτογραμμής.
Όλα αυτά συμβαίνουν ενώ εκκρεμούν προσφυγές πολιτών και φορέων κατά του έργου διευθέτησης σε δικαστήρια και ελεγκτικούς μηχανισμούς σε εθνικό και διεθνές επίπεδο.
Στον αντίποδα, καμία ενέργεια δεν έγινε από τους αρμόδιους φορείς για την απομάκρυνση του εκτεταμένου μπαζώματος μέσα στην κοίτη και στην παραποτάμια ζώνη του φυσικού πλημμυρικού πεδίου της Πετρέζας, γεγονός που δημιουργεί κίνδυνο πλημμύρας, όπως διαπιστώθηκε από τις υπηρεσίες της Περιφέρειας Αττικής κατόπιν καταγγελίας της δημοτικής συμβούλου Ραφήνας Εμμανουέλας Τερζοπούλου.
ΟΧΙ ΣΤΗΝ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΟΥ ΦΥΣΙΚΟΥ ΠΛΗΜΜΥΡΙΚΟΥ ΠΕΔΙΟΥ ΤΗΣ ΠΕΤΡΕΖΑΣ
ΕΠΑΝΑΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΔΙΕΥΘΕΤΗΣΗΣ ΤΟΥ ΡΕΜ. ΡΑΦΗΝΑΣ ΜΕ ΛΥΣΕΙΣ ΒΑΣΙΣΜΕΝΕΣ ΣΤΗ ΦΥΣΗ
ΑΝΙΜΑ-Σύλλογος Προστασίας και Περίθαλψης Άγριας Ζωής
Ελληνική Εταιρία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού
Ελληνική Εταιρία Προστασίας της Φύσης
Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία
Επιμελητήριο Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητος
ΚΑΛΛΙΣΤΩ, Περιβαλλοντική Οργάνωση για την Άγρια Ζωή και τη Φύση
Κίνηση για την Προστασία & Ανάδειξη του Μεγάλου Ρέματος Ραφήνας
ΟΖΟΝ Μη Κυβερνητική Οργάνωση
Περιβαλλοντική Οργάνωση iSea
ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΠΟΛΙΤΩΝ ΥΠΕΡ ΤΩΝ ΡΕΜΑΤΩΝ, ΡΟΗ
ΜedINA – Μεσογειακό Ινστιτούτο για την Φύση και τον Άνθρωπο
