Η Συμμαχία για την Άγρια Ζωή είναι μια μοναδική συλλογική πρωτοβουλία 11 περιβαλλοντικών Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων, για την αποτελεσματική προστασία των εμβληματικών ειδών της Ελλάδας. Συγκεράζοντας την εμπειρία και την εξειδίκευση των οργανώσεων-μελών, η Συμμαχία αποτελεί μια ισχυρή συντονισμένη δύναμη, που μπορεί και ενισχύει τα αποτελέσματα κάθε μεμονωμένης προσπάθειας. Έτσι, οι περιβαλλοντικές Μ.Κ.Ο. που εδώ και δεκαετίες διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην προστασία των ειδών και των οικοσυστημάτων τους, διευρύνουν τις δράσεις τους και μεγεθύνουν τον αντίκτυπό τους.
Η Συμμαχία για την Άγρια Ζωή διέπεται από συγκεκριμένες αξίες και στόχους. Γι’ αυτό και τα προγράμματα που υλοποιούνται στο πλαίσιο δράσης της, υπηρετούν έναν ή περισσότερους από τους ακόλουθους θεματικούς στόχους:
- Βελτίωση της διαχείρισης των χερσαίων και θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών
- Βελτίωση της διαχείρισης και της αποκατάστασης της άγριας ζωής
- Προαγωγή της ομαλής συνύπαρξης των ανθρώπων με την άγρια ζωή
- Μείωση των περιστατικών που απειλούν την άγρια ζωή και των επιπτώσεων τους
- Διευύρυνση της γνώσης, μέσω της εφαρμοσμένης έρευνας
Τα προγράμματα που υλοποιούνται στο πλαίσιο της Συμμαχίας, επικεντρώνονται σε εμβληματικά είδη της ελληνικής πανίδας. Προστατεύοντας αυτά τα είδη, ωφελούμε σημαντικά έναν μεγαλύτερο αριθμό ειδών, ενώ ταυτόχρονα συμβάλλουμε στη διαφύλαξη της ελληνικής φύσης. Κοινός παρονομαστής, σε όλα τα προγράμματα, είναι να βελτιώσουν τις πολιτικές και να ενισχύσουν την ορθή εφαρμογή τους να συνδημιουργήσουν λύσεις και να ενδυναμώσουν τις φωνές για την προστασία της φύσης, στον δημόσιο διάλογο.
Στο πλαίσιο της Συμμαχίας, η ΟΡΝΙΘΟΛΟΓΙΚΗ υλοποιεί τα παρακάτω Προγράμματα:
Δίκτυο Φορέων ενάντια στα δηλητηριασμένα δολώματα στην Ήπειρο
Ο Ασπροπάρης (Neophron percnopterus), ο οποίος στο παρελθόν αποτελούσε κοινό είδος στην Ελλάδα, σήμερα αριθμεί μόλις πέντε ζευγάρια και κατατάσσεται στην κατηγορία «Κρισίμως Κινδυνεύον» του Κόκκινου Βιβλίου. Η σοβαρότερη απειλή για την επιβίωσή του προέρχεται από τη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων, τα οποία τοποθετούνται παράνομα στην ύπαιθρο, κυρίως για την αντιμετώπιση συγκρούσεων με μεγάλα σαρκοφάγα ή άγρια σκυλιά. Ως πτωματοφάγο είδος, ο Ασπροπάρης δηλητηριάζεται έμμεσα μέσω της τροφής του. Ο εξαιρετικά περιορισμένος πληθυσμός του απαντάται κυρίως στον Νομό Έβρου, ενώ η περιοχή της Ηπείρου θεωρείται στρατηγικής σημασίας για την ανάκαμψη του είδους, καθώς δύναται να λειτουργήσει ως σύνδεσμος μεταξύ απομονωμένων υποπληθυσμών από γειτονικές χώρες.
Ο γενικός στόχος του προγράμματος είναι η βελτίωση της κατάστασης διατήρησης του Ασπροπάρη στην Ήπειρο, διαφυλάσσοντας τους χώρους που αναπαράγεται και τρέφεται. Για να επιτευχθεί κάτι τέτοιο, το πρόγραμμα επικεντρώνεται στο να μετριάσει μία από τις κύριες απειλές στην περιοχή: τη χρήση δηλητηριασμένων δολωμάτων, λόγω της σύγκρουσης ανθρώπου-άγριας ζωής (Human-Wildlife Conflict). Αυτή η προσέγγιση θα συμβάλει στην προστασία και άλλων ειδών πανίδας (λύκοι, αρκούδες, αλεπούδες και άλλα σαπροφάγα θηλαστικά και πτηνά).
Το πρόγραμμα αποτελείται από πέντε δράσεις:
- Διεύρυνση του Δικτύου Ενδιαφερόμενων Φορέων, ενός δικτύου που λειτουργεί στην περιοχή, από την Ελληνική Ορνιθολογική Εταιρεία, εδώ και πολλά χρόνια, και παρέχει συμβουλές και υποστήριξη σε θέματα όπως: δηλητηρίαση σκυλιών φύλαξης κοπαδιών, αποζημίωση για απώλειες ζώων ή διαχείριση περιστατικών δηλητηρίασης της άγριας πανίδας.
- Παροχή μη θανατηφόρων μεθόδων ελέγχου αρπακτικών, όπως ηλεκτρικές περιφράξεις και φώτα με αισθητήρες κίνησης (foxlights), καθώς και άλλου εξοπλισμού ή αναλώσιμων (κιάλια, φάρμακα για σκύλους φύλαξης ζώων κ.ά.).
- Εφοδιασμό υφιστάμενων σταθμών σίτισης, στην περιοχή Κόνιτσας και Πωγωνίου, με νεκρά ζώα (κατσίκες, πρόβατα ή κότες) από τα μέλη του Δικτύου.
- Διοργάνωση ανοιχτών εκδηλώσεων, σε επιλεγμένα μεγάλα χωριά, με σκοπό την ενημέρωση του κόσμου για τον ασπροπάρη και τον αντίκτυπο της δηλητηρίασής του, στη βιοποικιλότητα.
- Υλοποίηση εκστρατείας στα τοπικά μέσα ενημέρωσης και δημιουργία επικοινωνιακού υλικού, για το πρόγραμμα, τις δράσεις και τους στόχους του.
Προστατεύοντας τον Μαυροπετρίτη στην Ελλάδα
Ο Μαυροπετρίτης (Falco eleonorae) αριθμεί στην Ελλάδα περίπου 12.300 ζευγάρια, ποσοστό που υπερβαίνει τα τρία τέταρτα του παγκόσμιου αναπαραγωγικού πληθυσμού, γεγονός που τον καθιστά ένα από τα πλέον εμβληματικά είδη της χώρας. Παρότι κατατάσσεται στην κατηγορία «Μειωμένου Ενδιαφέροντος» (Κόκκινο Βιβλίο, 2009), πρόσφατες έρευνες καταδεικνύουν μεταβολές στο μέγεθος και στη γεωγραφική κατανομή του πληθυσμού, οι οποίες υποδηλώνουν πιθανή μείωση ή/και εκτόπιση του είδους. Επιπλέον, τα τελευταία είκοσι έτη έχουν αναδειχθεί νέες απειλές που σχετίζονται κυρίως με την κλιματική αλλαγή, όπως θερμικό στρες που μειώνει την αναπαραγωγική επιτυχία, αλλοίωση ενδιαιτημάτων στους τόπους αναπαραγωγής και διαχείμασης, περιορισμένη διαθεσιμότητα τροφής και έλλειψη γλυκού νερού. Παρά τη διεθνή σημασία της χώρας για την αναπαραγωγή του είδους, η Ελλάδα δεν έχει ακόμη θεσπίσει και υλοποιήσει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο συστηματικής παρακολούθησης του Μαυροπετρίτη.
Το πρόγραμμα στοχεύει στην επικαιροποίηση του Κόκκινου Βιβλίου των Απειλούμενων Ειδών της Ελλάδας, μέσω της διεξαγωγής εθνικής απογραφής για τον μαυροπετρίτη, 20 χρόνια μετά την τελευταία αντίστοιχη απογραφή. Αυτό θα επιτρέψει την παρακολούθηση της αναπαραγωγικής επιτυχίας του είδους και την επανεκτίμηση της κατάστασης του πληθυσμού του σε λεπτομερή χωρική κλίμακα. Η απογραφή θα καλύψει τουλάχιστον 1.000 νησιά, νησίδες και βραχονησίδες. Παράλληλα με τις δραστηριότητες απογραφής, οι ομάδες εργασίας πεδίου θα συλλέξουν δεδομένα σχετικά με τη διαθεσιμότητα γλυκού νερού, παρέχοντας χρήσιμες πληροφορίες σχετικά με αυτόν τον λιγότερο μελετημένο περιοριστικό παράγοντα για τον μαυροπετρίτη, ο οποίος θεωρείται επίσης σημαντικός για την πλειονότητα των ταξινομικών ομάδων που μοιράζονται τον ίδιο βιότοπο και οι οποίες συχνά αφορούν σπάνια, απειλούμενα ή ακόμα και ενδημικά είδη. Η αξιολόγηση της διαθεσιμότητας γλυκού νερού θα πραγματοποιηθεί σε τουλάχιστον 10 βασικές αποικίες του είδους.
Με στόχο την ευαισθητοποίηση σχετικά με τον μαυροπετρίτη, κατά τη διάρκεια της περιόδου υλοποίησης του προγράμματος θα διεξαχθεί εκστρατεία ενημέρωσης των τοπικών κοινοτήτων και των ενδιαφερόμενων φορέων σε τουλάχιστον 3 νησιά που φιλοξενούν σημαντικές αποικίες του είδους.
Επιπλέον, θα δημιουργηθεί και θα υποστηριχθεί ένα διεθνές δίκτυο εξειδικευμένων επιστημόνων, ενισχύοντας έτσι το έργο που θα παραχθεί στο πλαίσιο του προγράμματος.
Μάθετε περισσότερα στην ιστοσελίδα του Προγράμματος:
Με την υποστήριξη του WWF Ελλάς